Bài quan trọng

Đăng lúc: 2014-09-24 - Đã xem: 17772   Print

 Tác giả: Tchinguiz Aïtmatov

Dịch giả: Nguyá»…n Ngọc Bằng, Cao Xuân Hạo, Bồ Xuân Tiến
(Trích từ tuyển tập Núi đồi và thảo nguyên – NXB Sá»± Thật)
PHẦN 4
… Mùa Ä‘ông Ä‘ã du mục sáng bên kia Ä‘èo. Mùa xuân Ä‘ang lùa những Ä‘àn gia súc màu xanh của nó đến. Trên những cánh đồng bằng, tuyết Ä‘ã tan, mặt đất Æ°á»›t nhÆ° sÆ°ng phù lên từng chá»—. Từ miền ấy, những luồng hÆ¡i ấm bốc lên lùa vào núi, mang theo hÆ¡i thở mùa xuân của đất Ä‘ai, hÆ°Æ¡ng vị của sữa Ä‘ang lên hÆ¡i. Các cồn tuyết cÅ©ng xẹp xuống, những tảng băng trên núi Ä‘ã chuyển mình và các dòng suối Ä‘óng băng cÅ©ng nứt nẻ, vỡ toác ra, rồi tràn lên, cuồn cuá»™n chảy thành những thác nÆ°á»›c dÅ©ng mãnh réo ầm ầm trong các thung lÅ©ng.

 

Có lẽ Ä‘ó chính là mùa xuân đầu tiên trong thời niên thiếu của tôi. Dù sao đối vá»›i tôi nó cÅ©ng vẫn đẹp hÆ¡n tất cả các mùa xuân trÆ°á»›c. Đứng ở trường chúng tôi, từ trên đỉnh đồi, có thể nhìn thấy cả thế giá»›i tÆ°Æ¡i đẹp của mùa xuân mở rá»™ng ra trÆ°á»›c mắt. Mặt đất dường nhÆ° dang tay chạy từ trên núi xuống và không đủ sức dừng lại nữa, cứ lao vùn vụt vào các vùng xa tắp của cánh thảo nguyên Ä‘ang lấp lánh nhÆ° bạc dÆ°á»›i ánh nắng, bao phủ trong má»™t làn hÆ¡i huyền ảo. Ở má»™t nÆ¡i nào xa tít tận góc biển chân trời có những hồ nÆ°á»›c băng tan xanh biếc, ở má»™t nÆ¡i nào xa tít tận góc biển chân trời có những bầy ngá»±a Ä‘ang hí lên, trên nền trời xanh Ä‘àn sếu bay qua cánh nâng những làn mây trắng. Đàn sếu bay từ Ä‘âu tá»›i và gọi lòng người về Ä‘âu mà cất tiếng kêu lanh lảnh buồn buồn nhÆ° vậy?
Mùa xuân tá»›i, gieo vui vào lòng chúng tôi. Chúng tôi bày đủ trò chÆ¡i, luôn cất tiếng cười vô cá»›, cứ đến giờ tan học, suốt dọc đường về làng, chúng tôi vừa chạy vừa gọi nhau ầm Ä©. Thím tôi rất ghét cái lối ấy và không bỏ lỡ dịp mắng mỏ tôi:
- Con Ä‘Ä©, mày làm gì mà cứ tá»›n tác lên thế? Mày làm bà cô thế mãi mà không biết dÆ¡ à? Con nhà có phúc nhÆ° người ta mà bằng tuổi mày cÅ©ng Ä‘ã có chồng có con vui nhà vui cá»­a từ lâu rồi, còn mày thì… Äáº±ng này lại thích Ä‘i học cÆ¡! NhÆ°ng cứ đợi đấy…bà sẽ cai quản mày…
Thật ra thì tôi cÅ©ng chẳng để tâm đến những lời doạ nạt của thím ấy lắm, vì Ä‘ó không phải chuyện lạ – suốt đời thím ấy chỉ chá»­i mắng. Còn nói rằng tôi làm bà cô thì thật không Ä‘úng chút nào. Có Ä‘iều là mùa xuân năm nay tôi lá»›n nhÆ° thổi.
Thầy Đuysen nói Ä‘ùa tôi:
- Em còn là má»™t cô bé đầu bù tóc rối, mà hình nhÆ° tóc em lại còn đỏ nữa kia chứ!
Những lời của thầy không làm tôi chạnh lòng chút nào cả. Tôi thầm nghÄ©: “tất nhiên mình đầu bù tóc rối thật đấy, nhÆ°ng tóc mình chả đỏ tí nào Ä‘âu. Rồi đến lúc mình lá»›n hÆ¡n ít nữa, mình sẽ là má»™t cô gái đến tuổi lấy chồng, mình chả đầu bù tóc rối thế này nữa Ä‘âu. Lúc Ä‘ó thím cứ thá»­ nhìn xem mình có xinh không”. Thầy Đuysen vẫn nói tôi có Ä‘ôi mắt sáng nhÆ° sao, có khuôn mặt cởi mở thật thà.
Có má»™t lần, khi chạy ở trường về, tôi thấy hai con ngá»±a lạ đứng ngoài sân. Cứ trông yên ngá»±a, dây thắng, cÅ©ng biết chủ của chúng là những người ở trên núi xuống. Và trÆ°á»›c Ä‘ây cÅ©ng có khi họ Ä‘ã ghé vào nhà chú tôi má»—i khi Ä‘i chợ về hay mang thóc xuống xay.
Đứng ngoài ngưỡng cá»­a tôi Ä‘ã nhói lên vì tiếng cười thiếu tá»± nhiên của thím tôi:
- Gá»›m, thôi, đừng lo anh ạ, không nghèo Ä‘i Ä‘âu mà sợ. Rồi sau này khi con chim non Ä‘ã cầm chắc trong tay rồi, anh sẽ thầm cảm Æ¡n tôi cho mà xem, hì hì hì! – Đáp lại lời thím tôi có tiếng vâng dạ rối rít và những tiếng cười ha hả. Đến khi tôi bÆ°á»›c vào cá»­a thì mọi người im bặt. Cạnh đống nỉ phủ chiếc khăn trải bàn có má»™t người Ä‘àn ông to béo phục phịch, mặt đỏ, ngồi chềnh ềnh nhÆ° khúc gá»—. Đầu hắn Ä‘á»™i mÅ© lông chồn che kín cả cái trán nhá»… nhại mồ hôi. Hắn Ä‘Æ°a mắt liếc tôi rồi đằng hắng má»™t cái và cụp mắt xuống.
Thím tôi nhoẻn miệng cười âu yếm, nói:
- á»’, con Ä‘ã về đấy à, vào Ä‘ây con!
Chú tôi cÅ©ng ngồi cạnh đống nỉ vá»›i má»™t người lạ mặt. Hai người vừa Ä‘ánh bài, vừa nhắm rượu vá»›i bánh ô mạch. Cả hai đều ngà ngà say và má»—i khi họ quất bài xuống, đầu họ cứ lắc lÆ° đến kì quặc.
Con mèo mÆ°á»›p bò lên chá»— khăn trải bàn, nhÆ°ng lão mặt đỏ dùng đốt ngón tay cốc mạnh vào đầu nó má»™t cái, khiến nó kêu thét lên, rồi nhảy vọt sang má»™t bên và chúi đầu vào xó nhà. Khổ thân con mèo, nó Ä‘au quá! Tôi muốn bỏ Ä‘i ngay, nhÆ°ng tôi không biết làm thế nào. May vừa lúc ấy thím tôi nói:
- Con ạ, thức ăn ở trong chảo ấy, con ăn đi kẻo nguội.
Tôi bÆ°á»›c ra khỏi phòng, trong lòng rất khó chịu vá»›i thái Ä‘á»™ của thím tôi vừa rồi. Và tôi bắt đầu thấy chá»™t dạ. Tôi bất giác đề phòng.
Chừng hai giờ sau, hai người khách lên ngá»±a trở về núi. Lập tức thím tôi lại bắt đầu chá»­i mắng tôi nhÆ° thường lệ và tôi thấy đỡ lo. Tôi nghÄ© thầm: “té ra thím có vẻ ôn tồn nhÆ° vậy chẳng qua vì say rượu thôi”.
Ít lâu sau có lần bà cụ Xaikan ghé qua nhà chú tôi. Lúc Ä‘ó tôi ở ngoài sân, nghe thấy bà cụ nói:
- Lạy trời, mợ làm gì vậy! Mợ giết nó thôi.
Bà cụ Xaikan và thím tôi lấp cả lời nhau, tranh cãi kịch kiệt Ä‘iều gì và lát sau cụ Xaikan bÆ°á»›c ra khỏi nhà, vẻ rất tức giận. Bà cụ nhìn tôi bằng Ä‘ôi mắt vừa giận dữ vừa thÆ°Æ¡ng xót và lặng lẽ ra về. Tôi bá»—ng thấy bứt rứt trong người. Tại sao cụ lại nhìn tôi nhÆ° vậy, tôi Ä‘ã làm gì đến ná»—i cụ không hài lòng?
Ngày hôm sau đến trường tôi nhận thấy ngay thầy Đuysen vẻ mặt sa sầm, nhÆ° Ä‘ang có Ä‘iều gì lo nghÄ©, mặc dầu thầy cố giấu Ä‘i. Tôi còn nhận thấy có Ä‘iều nữa là không hiểu tại sao thầy không hề nhìn về phía tôi. Sau buổi học, khi chúng tôi ào ào chạy ra khỏi trường nhÆ° ong vỡ tổ, thầy Đuysen gọi giật tôi lại:
- AntÆ°nai, đứng lại thầy bảo. – Thầy bÆ°á»›c lại gần tôi, nhìn chằm chằm vào mắt rồi đặt tay lên vai tôi. – Em đừng về nhà nữa. AntÆ°nai, em có hiểu thầy không?
Tôi lặng người Ä‘i vì kinh hãi. Bây giờ tôi má»›i hiểu thím tôi định làm gì tôi.
Thầy Đuysen nói:
- Thầy sẽ chịu trách nhiệm về em. Em ở tạm nhà bác Kartanbai vá»›i thầy. Và lúc nào cÅ©ng phải Ä‘i theo thầy.
Chắc hẳn lúc ấy tôi không còn chút máu mặt nào nữa. Thầy Đuysen lấy tay nâng cằm tôi lên, nhìn thẳng vào mắt tôi và mỉm cười nhÆ° mọi khi:
- AntÆ°nai, em đừng sợ! – Thầy vừa cười vừa nói. – Thầy còn ở bên em, thì em không phải sợ ai cả. Em cứ học Ä‘i, cứ đến trường nhÆ° cÅ© và đừng nghÄ© ngợi gì… Vì thầy vẫn biết là em nhát lắm. Và nhân Ä‘ây thầy kể cho AntÆ°nai nghe má»™t câu chuyện mà thầy Ä‘ã định kể từ lâu – thầy Đuysen lại phì cười, hẳn Ä‘ang nhá»› lại Ä‘iều gì ngá»™ nghÄ©nh – Chắc em còn nhá»› có lần cụ Kartanbai dậy thật sá»›m và biến Ä‘i mất ấy. Té ra cụ Ä‘i mời… cụ dẫn ai về nhà em có biết không? Dẫn bà lang Giainakôva về. Thầy hỏi: “Làm gì thế bác?”. Cụ trả lời là: “Ấy để cho bà ấy cúng bái má»™t chút Ä‘i gọi hồn nó về, không thì con bé sợ quá hồn xiêu phách lạc Ä‘i Ä‘âu mất”. Thầy nói: “Mời bà ấy ra Ä‘i, không lại phải cúng cho bà ấy má»™t con cừu mất thôi. Mà nào nhà mình có giàu có gì cho cam. Ngá»±a cÅ©ng chả có mà cúng, có má»—i con thì cúng bầy chó sói mất rồi…”. Còn em thì lúc Ä‘ó Ä‘ang ngủ say. Thế là thầy Ä‘uổi cổ được mụ thầy cúng ra khỏi nhà. Về sau cụ Kartanbai giận thầy suốt má»™t tuần lá»…, không thèm trò chuyện vá»›i thầy. Ông cụ nói: “Tôi già cả thế này mà anh còn chÆ¡i khăm tôi”. NhÆ°ng ông cụ, bà cụ là những người phúc hậu, hiếm có những người tốt nhÆ° thế. Thôi bây giờ ta về Ä‘i, AntÆ°nai…
Dù tôi có cố gắng can đảm lên bao nhiêu cho thầy Đuysen khỏi bận tâm, những ý nghÄ© lo sợ cÅ©ng vẫn không buông tha tôi. Vì bất thần lúc nào thím tôi cÅ©ng có thể đến cưỡng bức lôi tôi Ä‘i. Rồi ở nhà họ muốn làm gì thì làm, không ai ở trong làng cấm được họ cả. Suốt Ä‘êm tôi trằn trọc không ngủ được vì mải lo nghÄ© tá»›i tai hoạ sắp đến.
Tất nhiên thầy Đuysen hiểu rõ tâm trạng tôi. CÅ©ng có thể vì muốn xua Ä‘uổi những ý nghÄ© Ä‘en tối Ä‘ó của tôi nên ngày hôm sau thầy mang về trường hai cây phong nhỏ. Sau buổi học, thầy cầm tay tôi dẫn sang má»™t bên.
Thầy mỉm má»™t nụ cười bí ẩn và bảo tôi:
- AntÆ°nai, bây giờ thầy vá»›i em cùng làm chung má»™t việc. Hai cây phong này thầy mang về cho em đấy. Chúng ta sẽ cùng trồng. Và trong khi chúng lá»›n lên, ngày má»™t thêm sức sống, em cÅ©ng sẽ trưởng thành, em sẽ là má»™t người tốt. Em có má»™t tâm hồn đẹp và má»™t đầu óc ham học. Thầy bao giờ cÅ©ng nghÄ© rằng em sẽ trở thành người thông thái. Thầy tin nhÆ° vậy, em ạ, số phận em nhất định sẽ nhÆ° thế. Em bây giờ trẻ măng nhÆ° má»™t thân cây non, nhÆ° Ä‘ôi cây phong nhỏ này. AntÆ°nai ạ, ta sẽ tá»± tay trồng lấy hai cây phong này. Và mong sao em sẽ tìm thấy hạnh phúc trong học tập, ngôi sao nhỏ trong sáng của thầy ạ…
Hai cây phong ấy còn non, vừa cao bằng người tôi, thân biêng biếc. Và khi hai chúng tôi Ä‘ã trồng xuống khoảng đất cạnh trường, từ chân núi Ä‘Æ°a lên má»™t làn gió nhẹ, lần đầu tiên chạm vào những khóm lá bé lăn tăn nhÆ° thổi má»™t luồng sinh khí vào chúng. Mấy khóm lá run rẩy, hai cây phong bắt đầu lay Ä‘á»™ng, Ä‘ung Ä‘Æ°a…
- Em trông, đẹp chÆ°a kìa! – Đuysen cười, lùi lại ngắm. – Bây giờ ta hãy Ä‘ào má»™t đường dẫn nÆ°á»›c ở ngọn suối đằng kia về. Rồi em sẽ thấy hai cây phong của chúng ta đẹp đến nhường nào! Chúng nó sẽ đứng trên ngọn đồi này, sát cánh nhau nhÆ° hai anh em. Và mọi người sẽ luôn luôn nhìn thấy chúng và những người lành sẽ thấy lòng vui lên khi nhìn thấy chúng. Đến khi ấy cả cuá»™c sống cÅ©ng sẽ khác, AntÆ°nai ạ. Tất cả những gì đẹp nhất đều hãy còn ở phía trÆ°á»›c…
Ngay cả bây giờ tôi cÅ©ng không sao tìm được những lời lẽ có thể nói lên ít nhiều lòng cảm kích của tôi trÆ°á»›c tâm hồn cao thượng của Đuysen. Còn khi ấy, tôi chỉ đứng yên nhìn thầy. Tôi nhìn Đuysen nhÆ° thể lần đầu tiên tôi được thấy hết vẻ đẹp sáng ngời trên gÆ°Æ¡ng mặt thầy, tấm lòng trìu mến và trung hậu ánh lên trong Ä‘ôi mắt thầy, dường nhÆ° trÆ°á»›c kia tôi chÆ°a từng biết Ä‘ôi bàn tay của thầy mạnh mẽ và khéo léo nhÆ° thế nào trong lao Ä‘á»™ng, nụ cười trong sáng của thầy có có sức sưởi ấm lòng người đến nhường nào. Và trong lòng tôi, nhÆ° má»™t đợt sóng nồng nàn, bá»—ng cuá»™n lên má»™t tình cảm má»›i mẻ mà tôi chÆ°a hề biết, từ má»™t thế giá»›i xa lạ nào lan tá»›i. Và cả tâm hồn tôi nhÆ° vÆ°Æ¡n mạnh đến Đuysen, để nói vá»›i người: “Thầy Æ¡i, em cảm Æ¡n thầy Ä‘ã sinh ra vá»›i má»™t tâm hồn đẹp đẽ nhÆ° vậy…Em muốn ôm hôn thầy!” NhÆ°ng tôi e ngại không dám nói lên những lời ấy. Đáng lẽ tôi nói ra má»›i phải.
Lúc ấy chúng tôi chỉ đứng yên dÆ°á»›i vòm trời trong sáng giữa vùng đồi xuân xanh mÆ¡n mởn, má»—i người theo Ä‘uổi má»™t Æ°á»›c mÆ¡ riêng. Và giờ phút ấy tôi quên bẵng mối nguy cÆ¡ Ä‘ang lÆ¡ lá»­ng trên đời tôi. Thậm chí tôi cÅ©ng không hề nghÄ© xem ngày mai Ä‘ây cái gì Ä‘ang chờ đợi tôi và cÅ©ng không nghÄ© xem tại sao Ä‘ã hai ngày nay thím tôi không Ä‘i tìm tôi. Có lẽ họ Ä‘ã quên tôi chăng, hay họ Ä‘ã Ä‘ành chịu để mặc tôi. NhÆ°ng thật ra Đuysen lại Ä‘ang nghÄ© đến Ä‘iều Ä‘ó.
- Em đừng buồn, AntÆ°nai ạ, ta sẽ tìm ra lối thoát, – Đuysen nói khi chúng tôi trở về thôn, – Ngày kia thầy sẽ lên huyện. Thầy sẽ bàn việc của em vá»›i các đồng chí trên ấy. Có lẽ họ sẽ nghe thầy mà cho em lên tỉnh học. Em có muốn không?
- Thầy Ä‘ã nói sao, em cÅ©ng xin vâng lời, – tôi Ä‘áp.
Tuy tôi không hình dung được trên tỉnh ra sao, nhÆ°ng những lời của Đuysen nói cÅ©ng đủ sức để tôi Æ°á»›c mÆ¡ cuá»™c sống ở thành thị. Có khi tôi thấy sợ hãi trÆ°á»›c cảnh sống xa lạ nÆ¡i đất khách quê người, có khi tôi lại quyết tâm ra Ä‘i – nói tóm lại bấy giờ trong trí óc tôi không lúc nào không lởn vởn những tỉnh vá»›i thành.
Và hôm sau, trong khi ngồi học, tôi cÅ©ng chỉ nghÄ© đến việc ấy: tôi sẽ sống ở tỉnh ra sao và biết ở nhà ai? Nếu có ai cho tôi ở nhờ, tôi sẽ bổ củi, xách nÆ°á»›c, giặt giÅ©, họ sai gì tôi cÅ©ng làm. Tôi Ä‘ang suy nghÄ© liên miên nhÆ° thế trong khi ngồi học thì bá»—ng giật mình thảng thốt khi chợt nghe tiếng vó ngá»±a dồn dập sau mấy bức vách ọp ẹp của ngôi trường chúng tôi. Những tiếng Ä‘á»™ng ấy Ä‘á»™t ngá»™t quá và mấy con ngá»±a phi nhanh quá, đến ná»—i tưởng nhÆ° chúng sắp xéo bừa lên ngôi trường. Chúng tôi ai nấy đều nín thở, chờ đợi.
- Các em đừng để ý, cứ lo việc của các em Ä‘i, – Đuysen nói nhanh.
NhÆ°ng lúc ấy cánh cá»­a bá»—ng mở toang nghe Ä‘ánh sầm má»™t tiếng và trên ngưỡng cá»­a thím tôi hiện ra, trên môi nở nụ cười hả hê nanh ác, đầy vẻ thách thức. Đuysen bÆ°á»›c ra cá»­a.
- Bà đến có việc gì?
- Đến có việc chẳng dính dáng gì đến mày. Tao Ä‘em con tao Ä‘i gả chồng. Ê! Cái con cầu bÆ¡ cầu bất kia! – Thím chồm về phía tôi, nhÆ°ng Đuysen Ä‘ã chặn lối.
- Ở Ä‘ây toàn là nữ sinh cà, chÆ°a có em nào gả chồng được! – Đuysen nói, giọng rắn rỏi và Ä‘iềm tÄ©nh.
- Để rồi xem. Ê! Bọn Ä‘àn ông! Bắt lấy con chó chết ấy, lôi nó ra! Thím tôi giÆ¡ tay vẫy má»™t tên trong bọn cưỡi ngá»±a. Đó chính là cái lão mặt đỏ Ä‘á»™i mÅ© da cáo. Thêm hai tên nữa cầm những chiếc gậy nặng vót nhọn xuống ngá»±a theo sau lão ta.
- Đồ chó lá»™n nòi, sao mày lại dám tá»± tiện xem con gái nhà người ta nhÆ° vợ mày thế hả? Thôi cút Ä‘i!
Nói Ä‘oạn tên mặt đỏ xông vào Đuysen nhÆ° má»™t con gấu.
- Các người không có quyền vào Ä‘ây, Ä‘ây là trường học! – Đuysen nói, hai tay nắm chặt lấy thành cá»­a.
- Tôi Ä‘ã bảo mà! – Thím tôi rít lên – Hắn hú hí vá»›i con ấy Ä‘ã lâu. Hắn rủ rê con chó đẻ ấy đến Ä‘ây để hưởng không!
- Tao nhổ toẹt vào cái trưởng học của mày! – Lão mặt đỏ gầm lên, tay hoa chiếc roi da.
NhÆ°ng Đuysen Ä‘ã nhanh tay hÆ¡n hắn. Thầy giÆ¡ chân đạp mạnh vào bụng hắn. Hắn kêu lên má»™t tiếng và ngã xuống. Ngay lúc ấy hai tên cầm gậy nhọn xông vào Đuysen. LÅ© trẻ con kêu rú lên và chạy bổ về phía tôi. Cánh cá»­a bị xô mạnh vỡ ra từng mảnh. Tôi lao vào Ä‘ám Ä‘ánh nhau, lôi theo cả lÅ© trẻ Ä‘ang bíu vào người tôi.
- Buông thầy giáo ra! Không được Ä‘ánh! Tôi Ä‘ây, bắt tôi Ä‘i chứ không được Ä‘ánh thầy giáo!
Đuysen quay lại nhìn. Mình mẩy Đuysen máu me bê bết, vẻ căm giận trông rất khủng khiếp. Thầy cúi xuống đất lấy má»™t tấm ván khoa lên, quát:
- Chạy Ä‘i các em, chạy về làng! AntÆ°nai, chạy Ä‘i! – Tiếng kêu của Đuysen nghẹn ngào thành tiếng nấc.
Chúng nó Ä‘ã Ä‘ánh gãy tay Đuysen; thầy ép cánh tay vào ngá»±c, bÆ°á»›c lùi lại, còn bọn kia thấy thầy không còn sức chống cá»±, liền xông vào Ä‘ánh thầy, rống lên nhÆ° má»™t Ä‘àn bò dại.
- Đánh! Đánh! Đập vỡ đầu nó ra! Đánh chết nó Ä‘i!
Thím tôi và lão mặt đỏ hầm hè xông vào tôi. Họ lấy bím tóc của tôi quấn quanh cổ tôi và lôi xềnh xệch ra sân. Tôi cố sức vùng dậy và thoáng má»™t giây tôi trông thấy Ä‘ám bọn trẻ đờ người ra gào thét và Đuysen đứng cạnh tường, mình đầy những vết máu Ä‘en thẫm.
- Thầy ơi!
NhÆ°ng Đuysen không thể có cách gì cứu tôi được. Thầy hãy còn đứng được, nhÆ°ng loạng choạng nhÆ° người say rượu dÆ°á»›i trận Ä‘òn của lÅ© ác ôn. Mái đầu Đuysen gục xuống ngá»±c, thầy cố ngẩng lên trong khi bọn vô lại ra sức Ä‘ánh thầy. Bọn chúng vật tôi xuống và trói tay tôi lại. Trong lúc Ä‘ó Đuysen lăn lá»™n trên mặt đất.
- Thầy ơi!
NhÆ°ng bọn chúng Ä‘ã bịt mồm tôi lại và xốc tôi nằm vắt ngang trên yên ngá»±a.
Lão mặt đỏ Ä‘ã lên ngá»±a, hai tay và ngá»±c lão Ä‘è lên người tôi. Hai tên Ä‘ang Ä‘ánh Đuysen cÅ©ng lên yên. Thím tôi thì chạy bên cạnh và nện vào đầu tôi.
- Thấy chÆ°a! Thấy chÆ°a! Tao tống tiá»…n mày Ä‘i nhÆ° thế đấy! Còn thằng thầy mày thì hết kiếp rồi…
NhÆ°ng không, thầy tôi chÆ°a hết kiếp. Từ phía sau bá»—ng vang lên má»™t tiếng kêu tuyệt vọng:
- AntÆ°na-a-ai!
Tôi chật vật ngẩng mái đầu Ä‘ang buông thõng bên yên ngá»±a và nhìn lại, Đuysen Ä‘ang chạy theo sau. Bị Ä‘ánh gần chết, máu me bê bết, thầy cầm má»™t hòn Ä‘á lá»›n Ä‘uổi theo. Và sau lÆ°ng thầy, cả lá»›p cÅ©ng vừa kêu khóc vừa chạy theo.
- Đứng lại! Đồ thú dữ! Đứng lại! Buông nó ra, buông ra! AntÆ°nai! – Đuysen Ä‘uổi kịp quát lên.
Bọn hung đồ kìm ngá»±a, hai tên kia cho ngá»±a quay lại kèm hai bên Đuysen. Đuysen cắn lấy ống tay áo cho cánh tay khỏi vÆ°á»›ng, nhắm Ä‘ích và ném hòn Ä‘á, nhÆ°ng không trúng. Hai tên kia liền Ä‘âm hai nhát gậy nhọn vào Đuysen, khiến thầy ngã xuống má»™t vÅ©ng nÆ°á»›c. Mắt tôi hoa lên, tôi chỉ kịp nhận thấy lÅ© trẻ trường chúng tôi chạy lại chá»— thầy, vẻ sợ hãi.
Tôi không nhá»› chúng Ä‘em tôi đến Ä‘âu và nhÆ° thế nào. Tôi tỉnh dậy trong má»™t căn lều vải. Những ngôi sao đầu hôm, trầm tÄ©nh, không chút Æ°u tÆ°, dòm qua chóp lều để hở. Gần Ä‘âu Ä‘ây má»™t con sông chảy róc rách và nghe văng vẳng có tiếng nói chuyện của những người chăn cừu Ä‘êm. Bên bếp lá»­a Ä‘ã tàn lụi có má»™t bà già lầm lì, người khô Ä‘ét nhÆ° que củi Ä‘ang ngồi yên. Mặt bà ta Ä‘en xạm nhÆ° màu đất. Tôi ngoảnh đầu sang phía bên kia. Ôi, giá cái nhìn của tôi có thể giết chết được lão ấy!
- Mụ Ä‘en, đỡ nó dậy. – Lão mặt đỏ ra lệnh.
Người Ä‘àn bà Ä‘en đủi đến bên cạnh tôi và Ä‘Æ°a bàn tay khẳng kheo lay vai tôi.
- Mụ bảo con bạn mụ cho nó biết Ä‘iều, không nghe cÅ©ng không xong Ä‘âu: ta sẽ không nhiều lời vá»›i nó.
Hắn ra khỏi lều. Còn người Ä‘àn bà, mặt Ä‘en xạm thậm chí cÅ©ng chẳng buồn nhúc nhích và chẳng nói lấy ná»­a lời. Có lẽ bà ta câm chăng?… Đôi mắt đờ dẫn nhÆ° màu tro lạnh của bà ta nhìn thẫn thờ, không biểu lá»™ má»™t cảm xúc gì hết. Có những con chó bị Ä‘ánh đập liên miên từ khi còn bé. Những con người Ä‘á»™c ác luôn luôn bạ gì vá»› nấy Ä‘ánh vào đầu chúng và chúng cÅ©ng quen dần Ä‘i. NhÆ°ng trong khoé nhìn của chúng có má»™t vẻ gì âm thầm, trống trải đến ná»—i trông mà ghê người. Tôi nhìn vào Ä‘ôi mắt không hồn của người Ä‘àn bà mặt Ä‘en xạm và có cảm giác nhÆ° chính tôi bây giờ cÅ©ng không còn sống nữa, tôi Ä‘ang nằm dÆ°á»›i má»™. Tôi Ä‘ã sẵn sàng tin nhÆ° vậy, nếu không có tiếng nÆ°á»›c róc rách từ ngoài sông Ä‘Æ°a lại. Dòng nÆ°á»›c cuồn cuồn vá»— vào các ghềnh Ä‘á – nÆ°á»›c nó được tá»± do.
Thím Æ¡i, tâm hồn thím sao mà Ä‘en tối đến thế, thím thật Ä‘áng muôn đời nguyền rủa! Hãy chết sặc trong nÆ°á»›c mắt và máu của tôi!… Đêm hôm ấy má»›i mười lăm tuổi đầu, tôi Ä‘ã không còn là má»™t người con gái trinh trắng nữa… Tôi còn ít tuổi hÆ¡n con cái tên hung đồ…
Đến Ä‘êm thứ ba nhất quyết trốn Ä‘i, dù có sao cÅ©ng mặc. Dù có lạc đường hay bị bọn hung đồ Ä‘uổi kịp, tôi cÅ©ng sẽ chống cá»± cho đến hÆ¡i thở cuối cùng nhÆ° Đuysen thầy tôi.
Trong Ä‘êm tối, tôi lặng lẽ lần ra phía cá»­a lều. Tôi sờ lên cá»­a thì thấy nó Ä‘ã bị buá»™c chặt bằng má»™t sợi dây thừng tết bằng lông Ä‘uôi ngá»±a. Nút dây xiết cứng rắc rối, tối mịt thế này không thể mở ra được. Tôi bèn cố vén thành lều lên để tìm cách bò ra ngoài. NhÆ°ng dù tôi cố sức bao nhiêu cÅ©ng không sao vén được: ở phía ngoài cÅ©ng có những sợi chão căng sát vách lều xuống đất.
Chỉ còn cách tìm má»™t cái gì sắc cạnh để cắt những sợi dây buá»™c cá»­a. Tôi bắt đầu lục lọi chung quanh, nhÆ°ng không tìm thấy gì ngoài má»™t cọc gá»— nhọn. Trong cÆ¡n tuyệt vọng tôi bắt đầu lấy cọc Ä‘ào đất dÆ°á»›i vách lều. DÄ© nhiên làm nhÆ° vậy cÅ©ng chỉ uổng công, nhÆ°ng lúc bấy giờ tôi không còn hay biết gì nữa. Trong đầu tôi chỉ còn má»™t ý nghÄ© vô hi vọng – cố thoát ra khỏi chốn này hay là chết, miá»…n sao đừng phải ở lại Ä‘ây; có chết thì cÅ©ng chết tá»± do, chết trong khi chống chọi vá»›i chúng, chứ không thể chịu khuất phục.
Tôkôn nghÄ©a là vợ lẽ. Ôi, sao tôi căm thù hai tiếng này đến thế! Ai Ä‘ã nghÄ© ra hai tiếng ấy, nó sinh ra từ những thời quái gở nào? Còn gì có thể ô nhục hÆ¡n tình cảnh của người vợ lẽ, bị ép buá»™c má»™t bề, má»™t kẻ tôi mọi cả về thể xác lẫn linh hồn? Hỡi những người khốn khổ kia, hãy từ Ä‘áy má»™ đứng lên, hỡi oan hồn của những người Ä‘àn bà bị chà đạp, bị lạng mạ, bị tÆ°á»›c hết phẩm cách làm người! Hãy đứng lên, hỡi những người bị Ä‘oạ Ä‘ày hành hạ, hãy lay chuyển bóng tối Ä‘en đặc của thời xÆ°a ấy! Hãy nghe tôi, người cuối cùng trong những người Ä‘ã bÆ°á»›c qua số kiếp ấy!
Đêm ấy tôi có hay Ä‘âu rằng sau này tôi sẽ thốt lên những lời kia. Tôi cứ hăm hở, mê mải Ä‘ào đất dÆ°á»›i vách lều. Mặt đất ở chá»— ấy lởm chởm những Ä‘á không sao Ä‘ào được. Tôi cào bằng móng tay, mấy ngón tay tôi toạc rách rá»›m máu. Và đến khi lá»— Ä‘ào Ä‘ã vừa rá»™ng để thò tay ra ngoài lều thì trời Ä‘ã há»­ng sáng. Chó sủa ran, người ở các lều bên Ä‘ã bắt đầu thức dậy. Có tiếng vó rầm rập của má»™t Ä‘àn ngá»±a phi qua lều xuống sông uống nÆ°á»›c. Những Ä‘àn cừu ngái ngủ kéo qua, thở phì phò. Rồi có ai đến cạnh lều, tháo cởi những sợi chão căng ở ngoài và bắt đầu đỡ các tấm nỉ lợp lều. Đó là người Ä‘àn bà mặt Ä‘en trầm lặng.
Thế nghÄ©a là thôn du mục này sắp rời Ä‘i nÆ¡i khác. Tôi chợt nhá»› ra rằng hôm qua tôi tình cờ nghe loáng thoáng họ nói sáng nay sẽ dời đến cắm lều ở trên Ä‘èo, tá»›i chá»— chăn thả má»›i rồi sẽ sang bên kia Ä‘èo, Ä‘i sâu vào vùng núi ở suốt mùa hè trong ấy. Và tâm hồn tôi lại càng nặng trÄ©u: từ đấy trốn Ä‘i còn khó gấp trăm lần.
Lúc nãy tôi ngồi cạnh lá»— Ä‘ào ra sao thì bấy giờ tôi cÅ©ng vẫn ngồi yên nhÆ° thế, thậm chí chẳng buồn nhích sang bên nữa. Tôi còn giấu giếm làm gì cÆ¡ chứ… Người Ä‘àn bà mặt Ä‘en có trông thấy chá»— đất bị Ä‘ào lên dÆ°á»›i vách, nhÆ°ng cÅ©ng chẳng nói chẳng rằng, tiếp tục làm công việc mình. Và nói chung bà ta luôn có vẻ nhÆ° không có việc gì dính dáng đến mình cả, nhÆ° thể không có gì trên đời này có thể gợi lên trong lòng bà ta má»™t mảy may cảm xúc. Thậm chí bà ta cÅ©ng không muốn Ä‘ánh thức chồng dậy, không dám xin hắn giúp mình má»™t tay để thu vén lên đường. Hắn Ä‘ang ngáy nhÆ° má»™t con gấu, mình ngập dÆ°á»›i đống chăn và áo khoác.
Những tấm dạ đều Ä‘ã cuá»™n lại, lều chỉ còn lại má»™t cái sườn và tôi nhÆ° ngồi trong má»™t cái lồng nhìn ra ngoài: cách đấy không xa, bên kia sông có mấy người Ä‘ang thắng yên ngá»±a và xếp đồ đạc lên lÆ°ng bò. Rồi tôi thấy ba người cưỡi ngá»±a từ Ä‘âu bá»—ng phi về phía lều tôi Ä‘ang ngồi. Thoạt tiên tôi tưởng họ Ä‘i tập hợp mọi người lên đường, nhÆ°ng khi nhìn kÄ© lại tôi choáng người Ä‘i. Đó là Đuysen, còn hai người kia thì Ä‘á»™i mÅ© lưỡi trai công an, mặc áo khoác Ä‘ính dải khuy đỏ.
Tôi ngồi thừ ra nhÆ° người chết rồi, thậm chí cÅ©ng không kêu lên được nữa. Tôi mừng quýnh lên: thầy tôi vẫn sống! – và đồng thời tôi bá»—ng thấy lòng tôi nhÆ° trống hoác ra: nay tôi Ä‘ã là má»™t kẻ bỏ Ä‘i, má»™t con người ô uế…
Đầu Đuysen quấn băng, tay cÅ©ng Ä‘eo băng. Thầy nhảy xuống ngá»±a, giÆ¡ chân đập sập cá»­a, chạy vào lều và kéo phắt tấm chăn đắp trên người lão mặt đỏ.
- Dậy! – Đuysen giận dữ quát.
Lão kia nhấc đầu lên, dụi mắt rồi toan chồm lên người Đuysen, nhÆ°ng lập tức phải chịu im khi thấy hai khẩu súng lục của hai người công an chÄ©a vào mặt. Đuysen túm lấy cổ áo hắn lay mạnh rồi kéo đầu hắn vào sát mặt mình.
- Đồ hèn mạt! – Đuysen nói thì thào qua Ä‘ôi môi trắng bệch. – Bây giờ phải Ä‘i theo ta! Đi!
Lão kia ngoan ngoãn cất bÆ°á»›c. NhÆ°ng Đuysen lại nắm chặt lấy vai hắn rồi nhìn thẳng vào tận mặt hắn nói, giọng đứt quãng:
- Mày tưởng Ä‘ã giày xéo lên AntÆ°nai nhÆ° xéo lên Ä‘ám cỏ dại hẳn, mày tưởng Ä‘ã hãm hại được AntÆ°nai?… Mày lầm! Thời của mày Ä‘ã hết, bây giờ đến thời của AntÆ°nai, cái thời mà mày Ä‘ã mạt kiếp rồi!…
Họ để cho tên mặt đỏ Ä‘i ủng, trói tay hắn lại và xốc lên ngá»±a. Má»™t trong hai người công an cầm cÆ°Æ¡ng dắt Ä‘i, còn người kia cưỡi ngá»±a theo sau. Tôi ngồi lên yên ngá»±a của Đuysen, còn thầy Ä‘i bá»™ bên cạnh.
Khi chúng tôi cất bÆ°á»›c, ở phía sau bá»—ng vang lên má»™t tiếng rú man rợ, nghe không còn ra tiếng người nữa: người Ä‘àn bà mặt Ä‘en Ä‘ang chạy theo chúng tôi. NhÆ° má»™t người Ä‘iên, bà ta nhảy chồm vào chồng, tay cầm má»™t hòn Ä‘á ra sức Ä‘ánh vào chiếc mÅ© da cáo Ä‘á»™i trên đầu hắn, miệng hét thất thanh:
- Mày Ä‘ã uống máu tao, đồ sát nhân! Mày Ä‘ã Ä‘ày Ä‘oạ tao suốt đời! Quân giết người! Tao không để cho mày sống mà Ä‘i khỏi nÆ¡i này Ä‘âu!
Chắc hẳn bốn mÆ°Æ¡i năm nay bà ta không ngẩng đầu lên. Và tất cả những gì bấy lâu chồng chất lại, sôi sục trong lòng bà ta, những gì vẫn đầu Ä‘á»™c đời bà nhÆ° má»™t loài cỏ đắng, giờ Ä‘ây Ä‘ã bùng nổ ra. Những tiếng rú the thé của người Ä‘àn bà vang dá»™i khắp các vách Ä‘á trong thung lÅ©ng. Bà ta lồng lá»™n quanh lão mặt đỏ Ä‘ang sợ sệt co rúm người lại, ném vào lão ta nào Ä‘á, nào phân ngá»±a, nào những cục đất sét, vá»› được gì cÅ©ng ném, lá»›n tiếng nguyền rủa:
- Sao cho cỏ đừng mọc ở những chá»— chân mày bÆ°á»›c qua! Sao cho xÆ°Æ¡ng mày phÆ¡i trên đồng ná»™i, sao cho quạ mổ mắt mày Ä‘i! Cầu trời đừng bắt tao thấy lại mặt mày lần nữa! Mày chết Ä‘i cho khuất mắt tao, đồ quái vật, mày chết Ä‘i, chết Ä‘i, chết Ä‘i! – Bà ta thét, rồi im bặt, vừa kêu gào vừa bỏ chạy. Có thể tưởng nhÆ° bà muốn trốn thoát khỏi má»› tóc Ä‘ang bay tả tÆ¡i trÆ°á»›c gió Ä‘uổi theo mình.
Mấy người láng giềng vừa đến liền lên ngá»±a rượt theo.
NhÆ° má»™t cÆ¡n ác má»™ng, đầu tôi cứ váng lên. Mình mẩy ê ẩm, tôi đờ đẫn ngồi trên lÆ°ng ngá»±a. Đuysen cầm cÆ°Æ¡ng Ä‘i trÆ°á»›c má»™t quãng. Thầy lặng thinh, mái đầu quấn băng cúi gầm.
Đi mãi hồi lâu chúng tôi má»›i ra khỏi cái thung lÅ©ng ghê rợn kia. Hai anh công an vượt lên trÆ°á»›c, cách chúng tôi khá xa. Đuysen cho ngá»±a dừng lại và lần đầu tiên nhìn tôi, Ä‘ôi mắt buồn rười rượi.
- AntÆ°nai Æ¡i, thầy không bảo vệ được em, em tha thứ cho thầy nhé. – Đuysen nói, Ä‘oạn cầm lấy tay tôi áp lên má. – NhÆ°ng dù em có tha thứ Ä‘i nữa thì thầy cÅ©ng không đời nào có thể tá»± tha thứ cho mình việc này được.
Tôi khóc nấc lên và gục xuống bờm ngá»±a, Đuysen đứng cạnh, lặng lẽ vuốt tóc tôi và đợi tôi nín khóc. Cuối cùng thầy nói:
- Em bình tâm lại, AntÆ°nai ạ, ta Ä‘i Ä‘i. Em nghe thầy nhé. Hôm kia thầy vừa lên huyện. Em sẽ lên tỉnh học. em nghe thầy không?
Khi chúng tôi dừng lại bên má»™t ngọn suối trong veo tuôn chảy róc rách, Đuysen nói:
- AntÆ°nai, em xuống ngá»±a mà tắm má»™t chút. – Thầy rút trong túi ra má»™t miếng xà phòng nhỏ. – Cầm lấy, AntÆ°nai, cứ tha hồ dùng cho hết. Thầy sẽ ra kia cho ngá»±a ăn cỏ má»™t lát, em cởi áo quần xuống tắm Ä‘i. Và em hãy quên những chuyện Ä‘ã xảy ra, đừng bao giờ nhá»› đến nữa. Tắm Ä‘i, AntÆ°nai, em sẽ thấy dá»… chịu hÆ¡n. Được chứ?
Tôi gật đầu. Và khi Đuysen Ä‘ã dắt ngá»±a Ä‘i khuất, tôi cởi áo quần, thận trọng bÆ°á»›c xuống suối. Những viên sỏi trắng, tím, xanh, đỏ từ dÆ°á»›i lòng suối nhìn tôi. Làn nÆ°á»›c xanh lÆ¡ chảy xiết réo lên quanh mắt cá tôi. Tôi lấy tay vốc nÆ°á»›c vá»— lên ngá»±c. Những dòng nÆ°á»›c mát rượi chảy trên thân thể tôi. Và tôi bất giác cất tiếng cười, lần đầu tiên trong suốt mấy ngày hôm ấy. Được cười, thích biết bao nhiêu! Tôi luôn tay vốc nÆ°á»›c phả lên người rồi gieo mình xuống làn nÆ°á»›c sâu. Dòng suối băng băng cuốn tôi đến má»™t cồn cát. Tôi đứng lên rồi ngụp xuống xuống dòng nÆ°á»›c chảy cuồn cuá»™n, tung bọt trắng xoá.
- NÆ°á»›c Æ¡i, hãy cuốn Ä‘i tất cả những bùn nhÆ¡, những ná»—i ô nhục của mấy ngày hôm nay! Hãy làm cho tôi trong sạch nhÆ° nÆ°á»›c suối này! – Tôi thì thầm rồi cất tiếng cười vô cá»›.
Tại sao vết chân con người không còn lại mãi mãi ở những nÆ¡i thân thiết, Ä‘áng ghi nhá»› đối vá»›i lòng họ? Giá giờ Ä‘ây tôi có thể tìm lại con đường mòn mà Đuysen Ä‘ã Ä‘Æ°a tôi xuống núi, tôi sẽ phục xuống đất và hôn lên những vết chân của thầy tôi. Đối vá»›i tôi con đường mòn ấy là con đường dẫn tá»›i mọi con đường. Thiêng liêng và diá»…m phúc thay ngày hôm ấy, con đường mòn ấy, con đường Ä‘ã dẫn tôi trở về vá»›i cuá»™c sống, vá»›i niềm tin má»›i vào bản thân mình, vá»›i những niềm hi vọng má»›i, vá»›i ánh sáng… Cảm Æ¡n ánh sáng mặt trời, cảm Æ¡n mảnh đất ngày hôm ấy…
 
Nội dung bình luận
Gửi bình luận của bạn
Gửi

Số lượt xem: 17772 [Trang chủ] [Trở lại] [Lên trên]
Các bài khác:

www.thaycuong.com

Luyện thi đại học - Luyện thi vào 10 - Luyện thi học sinh giỏi - Thế giá»›i yêu thÆ°Æ¡ng - Luyện thi Ngọc Hiền

Copyright 2013 -  www.thaycuong.com -  www.luyenthivan.com